Weerbaarheidstrainingen in het basisonderwijs

Er bestaan verschillende weerbaarheidstrainingen voor kinderen; veel ervan zijn gebaseerd op het Marietje Kessels Project en worden aangeboden aan leerlingen uit groep 7 en 8 van de basisschool. In de trainingen leren kinderen hun grenzen te herkennen en op een effectieve manier te bewaken. Het doel is te voorkomen dat kinderen slachtoffer worden van machtsmisbruik en/of zich zelf schuldig maken aan grensoverschrijdend gedrag. Kenmerkend aan weerbaarheidstrainingen is de combinatie van verbale, fysieke en mentale oefeningen. Het aantal lessen varieert; een Marietje Kessels training bestaat bijvoorbeeld uit 12 lessen, een WIBO training (Weerbaarheid in het BasisOnderwijs) uit 20 lessen. Jongens en meisjes krijgen vaak apart les van elkaar, om het gevoel van veiligheid binnen de groep te vergroten en om beter aan te kunnen sluiten bij de belevingswereld van de kinderen. Meer informatie over weerbaarheidstrainingen (inhoud, voorwaarden voor uitvoering, overzichten aanbieders) staat elders op deze site en in de Database Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugd Instituut: www.nji.nl

Niet alle weerbaarheidstrainingen zijn geĆ«valueerd. Programmas die wel geĆ«valueerd zijn, worden positief beoordeeld door de betrokkenen en hebben effect op de weerbaarheid van kinderen. Het Marietje Kessels Project blijkt vooral effect te hebben op de kennis en attitude van kinderen. Effecten op vaardigheden en gedrag zijn minder goed aantoonbaar, hoewel leerlingen, ouders en leerkrachten wel degelijk het idee hebben dat dit effect er is. Docenten geven daarnaast aan dat de sfeer in de klas verbetert door de training. Ook komen er tijdens de trainingen regelmatig gevallen van kindermishandeling aan het licht, die anders misschien onopgemerkt waren gebleven. Het traject Weerbaarheid In het BasisOnderwijs blijkt een positief effect te hebben op een groot deel van de gemeten weerbaarheidscompetenties. Met name bij kinderen met een relatief lage WIBO-competentie leidt het lesprogramma tot een verbeterde weerbaarheid. WIBO wordt positief ontvangen door kinderen, ouders en leerkrachten. Zij vinden het programma goed opgebouwd en de lessen en het materiaal duidelijk en passend bij de doelgroep. Onder Effectiviteit van weerbaarheidstrainingen zijn de voorwaarden te vinden waaraan een weerbaarheidstraining moet voldoen om effectief te zijn. Zo sorteren meerdere korte sessies meer effect dan enkele lange sessies, en moet het programma op maat gemaakt zijn voor de doelgroep. Aan hoe meer voorwaarden wordt voldaan, hoe effectiever de training is.