Gemeente Vlissingen

Utrecht

Zwolle

Tholen

In de gemeente Vlissingen is weerbaarheid een belangrijk thema omdat in twee achterstandswijken relatief grote problemen spelen. Het gaat om problemen die ook de grote steden kennen, zoals overgewicht, pesten, huiselijk geweld en criminaliteit. Weerbaarheid leeft: hoe kunnen jongeren leren om op een goede, respectvolle manier zorg dragen voor de veiligheid van zichzelf en anderen? Mede dankzij een actieve inzet van de gemeente worden op 8 basisscholen weerbaarheidstrainingen gegeven. De trainingen worden uitgevoerd door specifiek opgeleide trainers weerbaarheid van Actiepunt/SportZeeland. ActiePunt is het steunpunt voor fysiek/mentale weerbaarheid in de provincie Zeeland.

Geschiedenis en verloop

Vier jaar geleden introduceerde de landelijke overheid de BOS-regeling (Buurt, Onderwijs, Sport). Gemeenten konden op basis van cofinanciering een aanvraag doen voor een wijkproject. Omdat in twee aandachtswijken de cijfers rond pesten heel hoog lagen greep de gemeente Vlissingen de BOS-regeling aan om een weerbaarheidsproject in te dienen, aldus de coördinator van de gemeente Vlissingen. Er had hier al eens met veel succes een Marietje Kessels Project gedraaid, dus dat vormde ook nu de basis. De gemeente wilde vooral de hogere klassen van het basisonderwijs weerbaarder maken, ter voorbereiding op de overgang naar de middelbare school. De overheid keurde de aanvraag goed en zegde voor vier jaar geld toe voor twee wijken. Dankzij deze bijdrage konden leerlingen van in totaal 8 basisscholen de afgelopen jaren weerbaarheidstrainingen volgen. De coördinatie van de trainingen is in handen van het door de provincie gefinancierde provinciale steunpunt.

De rol van de gemeente

De gemeente Vlissingen ging voortvarend aan de slag. Zij zegde niet alleen een volledige financiële vergoeding toe, maar stelde ook een coördinator aan. Deze coördinator was vanaf het begin nauw betrokken bij het project en onderhield contact met de basisscholen en Sport Zeeland. Dit was vooral in de startfase heel belangrijk, vertelt ze: In het begin was het best een hele organisatie om het goed geïmplementeerd te krijgen. Maar de trainingen waren van hoge kwaliteit en pesten was een groot probleem, dus scholen hadden ook wel behoefte om daar iets aan te doen. Een wezenlijke succesfactor was dat ik het proces als coördinator kon stroomlijnen. Er werden vaste overlegmomenten ingelast: vier keer per jaar kwamen de basisscholen, Sport Zeeland en de gemeentelijke coördinator bij elkaar. Dit gebeurt tot op de dag van vandaag. Het overleg wordt georganiseerd en voorgezeten door de gemeentelijk coördinator. We bespreken wat er goed gaat, waar het project vastloopt, en wat daaraan gedaan kan worden. Ook bekijken we of er ideeën zijn om het traject te verbeteren. Zonder een dergelijk intensief contact met de scholen en de uitvoerder krijg je een dergelijk project niet van de grond. De gemeente stimuleert directeuren van basisscholen om hun bestuur ervan te overtuigen weerbaarheid in het lesprogramma op te nemen. Onlangs nog met groot succes: het bestuur van 5 basisscholen besloot het traject helemaal zelf in te kopen, onafhankelijk van de gemeentelijke bijdrage. Genoemde vijf scholen wilden dat kinderen van alle groepen lessen kregen in fysiek/mentale weerbaarheid. Voorheen gebeurde dat alleen in de groepen 6,7 en 8. ActiePunt heeft vervolgens een programma ontwikkeld voor alle groepen in het basisonderwijs, waardoor een doorgaande leerlijn gewaarborgd is. Ook bij de gemeente groeit het enthousiasme, en inmiddels is weerbaarheid opgenomen in de jeugdnota.

Evaluatie en toekomst

De BOS-regeling loopt af, maar de gemeente Vlissingen maakt gebruik van een volgende regeling om weerbaarheidstrainingen aan te kunnen blijven bieden: de impuls voor het inzetten van combinatie-functionarissen op het gebied van sport, onderwijs en cultuur. De huidige coördinator weerbaarheid heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het schrijven van het profiel van de combinatie-functionaris: Ik heb sterk ingezet op weerbaarheid. Daarbij kon ik gebruik maken van de positieve evaluaties van ActiePunt. Zij evalueren elke training met de basisscholen en communiceren de uitkomsten jaarlijks naar de gemeente. De evaluaties zijn allemaal erg positief. Haar inzet was succesvol: Vlissingen gaat tot 2012 0,9 fte van de beschikbare 6,4 fte inzetten om een docent weerbaarheid aan te nemen. Deze docent zal op alle 30 scholen in de gemeente weerbaarheidstrainingen gaan geven. De gemeente Vlissingen beperkt zich in de komende jaren bovendien niet meer tot de groepen 7 en 8: de training zal ook aangeboden gaan worden aan kinderen uit groep 1 tot en met 6. In 2009 zijn hier de eerste ervaringen mee opgedaan, waaruit duidelijk werd dat kinderen al op jonge leeftijd het nodige over weerbaarheid kunnen leren.
Scholen gaan in de toekomst wel een eigen bijdrage betalen. Het precieze bedrag hiervan is nog niet bekend. De eigen bijdrage is niet per se een stap terug, aldus de gemeentelijk coördinator: Het zorgt er ook voor dat er echt commitment komt bij de scholen, dat ze heel bewust voor deze training kiezen. De succesvolle overlegstructuur tussen de basisscholen, de gemeente en ActiePunt blijft behouden.